Μυτιλήνη : Τα Ιαματικά Λουτρά της Εφταλούς (Lesvos : The Healing Springs of Eftalou)

« Στα βορεινά της Λέσβου είναι η Εφταλού, μια αγκάλη και ένας απόμερος κάβος. Εκεί άραξε ο θεός για να ξεφύγει έναν κόσμο που δαιμονίζεται. Λίγη γη, περιβόλια, λεύκες, λιόδεντρα, δρυς και κουκουναριές, λίγα ρόμπολα, και σκίνα, και αλυγαριές. Δυο-τρεις κούλες παλαιές, καμωμένες από παλαιούς ανθρώπους που ήξεραν να αποτραβιούνται και να γαληνεύουν βαθαίνοντας στη λατρεία των πρώτων δυνάμεων: της γης, του νερού, του ψωμιού, του ήλιου, του έρωτα. Αυτοί πια οι άνθρωποι χάθηκαν, όμως το πνεύμα τους ζη στην Εφταλού: ζη μες στο χαμόγελο, μες στην ανοιχτή καρδιά με την οποία υποδέχονται τον ξένο που γυρεύει λίγο νερό να δροσιστή απ’ το πηγάδι της κούλας, πίσω απ’ τις καλαμιές…..»

               Ηλία Βενέζη «Εφταλού»

Info : Τα λουτρά της Εφταλούς απέχουν από τον Μόλυβο 3,5 χιλιόμετρα  και  βρίσκονται στην ομώνυμη παραλία. Διασώζεται το μικρό λουτρό με το θόλο από την εποχή της Τουρκοκρατίας , ενώ δίπλα υπαρχή ένα μεταγενέστερο διώροφο κτίσμα με τέσσερις μπανιέρες , ένα μικρό χώρο υποδοχής και πρόχειρα αποδυτήρια. Οι μπανιέρες είναι χτιστές και προτείνονται για πριβέ χρήσεις. Η χρήση του οθωμανικού λουτρού είναι κοινόχρηστη για άνδρες και γυναίκες.  Η θερμοκρασία των νερών αγγίζει τους 46 βαθμούς Κελσίου, ενώ παρουσιάζουν και υψηλό βαθμό ραδιενέργειας, που φτάνει τις 14,7 μονάδες. Να σας ενημερώσουμε πως τα ιαματικά λουτρά της Εφταλούς εδώ και μερικά χρόνια έχουν  κλείσει γιατί δεν λειτουργούσαν σύμφωνα με το πλαίσιο της Ελληνικής νομοθεσίας. Ο Δήμος  της Δυτικής Λέσβου με απόφαση που έλαβε κατά πλειοψηφία άνοιξε το δρόμο για την εκμίσθωση των ιαματικών πηγών της Εφταλούς. Είναι η δεύτερη ιαματική πηγή που ανήκει στο Δήμο Δυτικής Λέσβου και η οποία οδεύει προς ενοικίαση. Είχε προηγηθεί η ιαματική πηγή του Πολιχνίτου.   

Θεραπευτικές ενδείξεις: Τα νερά της πηγής εκτός από την σπουδαία αίσθηση χαλάρωσης που προσφέρουν , ενδείκνυνται  για την καταπολέμηση ρευματοπαθειών , γυναικολογικών παθήσεων και εκφυλιστικών τραυμάτων.

Tips : Λουτρά Εφταλούς , τηλέφωνα επικοινωνίας : 22530 71245 , 71313 . Το ατομικό λουτρό κοστίζει 5 ευρώ το άτομο και η διάρκεια του φτάνει τα 20 λεπτά . Εάν θέλετε να μοιραστείτε την μεγάλη πισίνα μαζί με άλλους τουρίστες η χρέωση είναι 4 ευρώ.

 

Η παραδοσιακή ταβέρνα «Κοττάνη» του Τζεμίλ Χαλίλογλου στο τελευταίο πομακοχώρι της ορεινής Ξάνθης

Info : Ο Τζεμήλ  Χαλίλογλου  αφού εργάστηκε για πολλά χρόνια σε καταστήματα εστίασης της Ξάνθης («Ξανθίππη», «Ραμόνα», «Νεφέλη») , πήρε τη μεγάλη απόφαση να επιστρέψει στο χωριό του την Κοττάνη το τελευταίο πομακοχώρι  του νομού Ξάνθης εγκαταλελειμμένο σήμερα (σε απόσταση αναπνοής από τα Εληνοβουλγαρικά σύνορα) και να ανακαινίσει ένα χάνι 100 ετών  πάνω από τον ποταμό Κομψάτο.  Για να ολοκληρωθεί το έργο χρειάστηκαν πέντε ολόκληρα χρόνια σκληρής προσωπικής δουλειάς . Το έκανε αγνώριστο, στο ισόγειο του πετρόχτιστου κτίσματος έστησε μια πανέμορφη παραδοσιακή ταβέρνα  με τα τεντζερέδια και τα παλιά χρηστικά αντικείμενα να κρέμονται στους τοίχους . Το τζάκι έδωσε μια απρόσμενη ζεστασιά στο χώρο, ενώ διπλα στη σάλα δεσπόζει η ανοιχτή κουζίνα και ο πάγκος με τα απίθανα καλούδια και τα βάζα με τα τουρσιά και τις σάλτσες  που έφτιαξε η χρυσοχέρα Μουσκγιέν η γυναίκα του Τζεμίλ . Δίπλα από την κουζίνα υπάρχει μια  ξύλινη σκάλα που οδηγεί στο πατάρι , εδώ ο  αεικίνητος Τζεμίλ «έστησε» ένα αξιοπρόσεκτο λαογραφικό μουσείο που αναπαριστά ένα πομάκικο σπίτι. Με τον σοφρά του , το τζάκι , τα κιλίμια στο τοίχο και τις βελέτζες στο πάτωμα , τη κουζίνα με τα σινιά , τα χάλκινα, το «φανάρι» στο τοίχο, το ψυγείο του πάγου και με πολλά χρηστικά αντικείμενα από τις περασμένες δεκαετίες που σήμερα πλέον δεν υπάρχουν. 

Το  φαγητό : Κατ’ αρχάς να σας ξεκαθαρίσω πως ο Τζεμίλ φτιάχνει το καλύτερο ever κατσικάκι στη περιοχή της Θράκης , σιγοψήνεται  αργά στη σούβλα  που γυρίζει από τον παραδοσιακό νερόμυλο της αυλής του . Η γυναίκα του η Μουσγκιέν φτιάχνει δυο ειδών ψωμιά σιταρένιο και καλαμποκίσιο και νοστιμότατες πίτες (πατατόπιτα, χορτόπιτα και τυρόπιτα) με τις οποίες καλωσορίζει τον κόσμο στη ταβέρνα . Η ποικιλία από ψητά ατελείωτη , αρνάκι με πατάτες , ορμάν κεμπάπ (όταν το κεμπάπ  μαγειρεύεται  με λαχανικά) , χουνκιάρ μπεγεντί (κρέας με πουρέ μελιτζάνας), κολασμένα παϊδάκια , σις κεμπάπ , λουκάνικα , γιαουρτλού κεμπάπ , και τέλος τα θαυμαστά γλυκάδια που φτιάχνει στο τηγάνι ο Τζεμίλ και τα οποία έκαναν ξακουστή τη ταβέρνα του σε όλη την Ελλάδα. Το πάζλ των γεύσεων συμπληρώνουν τα σπιτικά τουρσιά , η ψητή μελιτζάνα (πεκάν πατλατζάν με τυρί και ντομάτα στο πήλινο) , τα ασυναγώνιστα  βραστά ραδίκια και τα φασόλια μπιάζ.  

Αξίζει να επισκεφτείτε :  Στο χωριό Θέρμες (λίγα χιλιόμετρα πριν φτάσετε στην Κοττάνη) τον Τεκέ του Μπουνταλά Χότζα ένα χώρο συνάθροισης των Μπεκτασήδων δερβίσηδων κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας , τέτοιοι μνημεία υπάρχουν διάσπαρτα σε όλο τον νομό της Ξάνθης. Ο συγκεκριμένος λοιπόν Αλεβίτης σεΐχης μαζί με τον γιό του Ιζέτ διέδωσε το αλεβιτικό ισλάμ στην περιοχή. Το κτήριο του τεκέ περιλαμβάνει δύο χώρους , το ταφικό μνημείο και το χώρο συνάθροισης. Ο Τεκές σημειωτέον ανακαινίστηκε πρόσφατα με χρηματοδότηση από τη Σαουδική Αραβία. Στο συγκρότημα του Τεκέ ανήκει και ένα τρουλωτό κτήριο που χρησιμοποιείται ως χαμάμ από την Οθωμανική εποχή ακόμη ,  με νερό από την ιαματική πηγή ζεστού νερού που υπάρχει εκεί.

Τα ιαματικά λουτρά στις Κάτω Θέρμες :  θα τα συναντήσετε στη δεξιά πλευρά του δρόμου πηγαίνοντας για τη Κοττάνη . Πρόσφατα η κοινότητα με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας  κατάφερε να συντηρήσει και να εκσυγχρονίσει το υδροθεραπευτήριο , για να μπορεί ο επισκέπτης να απολαύσει αξιοπρεπώς  το λουτρό του στις μπανιέρες και τη πισίνα . Οι πηγές  κατατάσσονται στην ιαματική κατηγορία των οξυανθρακικών νερών ,  βρίσκονται διάσπαρτες σε γεωμετρική ακτίνα ενός  χιλιομέτρου και η θερμοκρασία του νερού κυμαίνεται  από 29°C έως 53°C . Το νερό ενδείκνυται για λουτροθεραπεία (νοσήματα μυοσκελετικού , νευρικού και περιφερικού αγγειακού συστήματος ,δερματικές παθήσεις ) και για ποσιθεραπεία (παθήσεις του γαστρεντερικού και ουροποιητικού συστήματος).

Πως θα πάτε : Να σημειώσουμε εδώ πως η Κοττάνη απέχει οδικώς δυο περίπου ώρες από τη πόλη της Ξάνθης , θα ακολουθήσετε το δρόμο προς Εχίνο και θα συνεχίσετε για Μέδουσα και Θέρμες . Τέσσερα χιλιόμετρα πριν φτάσετε στη ταβέρνα  του Τζεμίλ η άσφαλτος τελειώνει και γίνεται  χωματόδρομος μ’  ένα αρκετά μεγάλο βαθμό δυσκολίας . Αν αποφασίσετε να έρθετε χειμώνα καλό θα ήταν να τηλεφωνήσετε πριν για να διαπιστώσετε ότι είναι ανοιχτός ο Τζεμίλ , μην τυχόν ο δρόμος έχει κλείσει από την κακοκαιρία ή τις κατολισθήσεις ( Τηλ :  2544023520)